ماموستا بیسارانی

  مامۆستا ملامسته‌فا بیسارانی

بێسارانی نه‌مر له‌ سالانی 1052له‌ ئاوایی بێساران هاتۆته‌ جیهانه‌وه‌ و تاساڵی‌ 1641ژیاوه‌ واته‌ 61 ساڵ ژیاوه‌، له‌ ڕۆژگاران و سه‌رده‌می خۆی دا خزمه‌تێکی زۆری به‌ کوردو کوردستان کرووه، به‌ زمانه‌ شیرینه‌که‌ی کوردی شێوه‌ی هه‌ورامی گه‌لێ هۆزانی ناسک وبه‌رزو پر له‌ ماناو سه‌روه‌ریدا نوسیوه‌، لێره‌ له‌م به‌شه‌دا چه‌ند پارچه‌یه‌ک له‌ هۆزانه‌ نه‌مره‌کانی ئه‌و زاته‌ ده‌خوێنینه‌وه‌ و هه‌زران سلاو بۆ گیانی پاکی ئه‌و نه‌مره‌ کورده‌‌ ده‌نێرین. بێسارانی لێرده‌دا ده‌لێت...

ادامه نوشته

ماموستا وه فايي

     ماموستا وه فايي

شاعیری ئه‌م ماوه‌یه ناوی عه‌بدولڕ‌حیم كوڕی مه‌لا غه‌فوور كوڕی مه‌لا نه‌سڕوڵڵایه، له‌ناو خه‌ڵکی به‌میرزا عه‌بدولڕه‌حیم ناوبانگی ده‌ركردووه. نازناوی شیعری وه‌فایی بووه.

ادامه نوشته

ماموستا مه حوي

    ماموستا مه حوي

ناوى ته‌واوى مه‌حوى شاعیر مه‌لا محه‌مه‌دى کوڕى مه‌لا عوسمانى باڵخى یه‌ (باڵخ گوندێکى ناوچه‌ى ماوه‌تى شارى سلێمانى)یه‌، له‌نه‌وه‌ى پیر و زاناى ناودار "شێخ ڕه‌ش" باپیرى وه‌ك باوکى ناوى مه‌لا عوسمان بووه‌، وه‌ك شێخ مارفى نۆدێ له‌گه‌ڵ دروستکردنى شارى سلێمانى هاتۆته‌ شارى نوێوه‌

ادامه نوشته

تقسيم بندي لهجه ها وگويشهاي كوردي

                                      تقسيم بندي لهجه ها وگويشهاي كوردي

                             حوزه ي جغرافيايي گويش كوردي در مناطق كرد نشين

کرمانج

 1- كرمانجي شمالي (بوتاني - باديناني– آشتياني – قوچاني – حكاري –بايزيدي(جلالي) -    شمديناني – جزيره اي –هركي وشكاكي (در اروميه)
2 -كرمانجي جنوبي (سوراني)- مكرياني – اردلاني – باباني – جافي-گروسي

ادامه نوشته

ماموستا توفيق وه هبي

       پڕۆفیسور توفيق وه هبي 

نووسه‌ری لێهاتووی و زمانه‌وانی وردبین و مێژوونووسی ناوداری كورد "تۆفیق وه‌هبی به‌گی كوڕی مه‌عرووف" ‌له 1ی كانوونی دووه‌می ساڵی 1891دا له‌شاری سلێمانی له‌دایكبووه‌.

ادامه نوشته

ماموستا شيخ محه مه دي خال

   ماموستا شيخ محه مه دي خال

مامۆستا شێخ محه‌مه‌دی خاڵ كوڕی شێخ عه‌لی كوڕی شێخ ئه‌مینی خاڵه، كه به‌پێنج پشت ده‌گاته‌وه به مه‌لا مسته‌فای موفتی بابانه‌كان، مه‌لا مسته‌فای باپیره گه‌وره‌ی شێخ محه‌مه‌دی خاڵ پاش گواستنه‌وه‌ی میرنیشنی بابان له قه‌لاچوالانه‌وه بۆ سلێمانی، ساڵی 1784 له‌گه‌ڵ

ادامه نوشته

گولنارعلی

تٿ ڿ تیپێن خەٿنەکێ داکەتی
تنێ..
تیپێن دەنگێ بێدەنگیا من
رۆندکێن چاڤا
ڤەدجەمینن ڿ بۆ بکن پەیڤ
سھ ٿ پێنج ستێر
شلێر
مٿٿم ٿ شەڤەکا ئێکانە

ادامه نوشته

ماموستا مه‌جدی (ملك الكلام)

     ماموستا مه‌جدی (ملك الكلام)

له‌ کوردوستان به‌ گشتی له‌ ناوچه‌ی سه‌قز به‌ تایبه‌تی گه‌لێ زاناو هونه‌رمه‌ندی به‌ توانا هه‌بوون و هه‌ن که‌هه‌تا هه‌تایه‌، مێژوو و گه‌له‌که‌مان شانازی یان پێوه‌ ده‌کا، به‌شێک له‌ تواناو به‌هره‌ی هونه‌ری وئه‌ده‌بی و فه‌رهه‌نگی ئه‌و گه‌وره‌پیاوانه‌  ئه‌وه‌یه‌ :  بێجگه خزمه‌تکردن به‌  زمان وفه رهه نگ و ئه ده بیاتی وڵات و هۆنینه وه ی شێعری كوردی، به زمانه كانی دیكه ش "وه ك فارسی، عه ره بی، توركی ..."شێعریان گوتووه و له م به ستێنه دا، توانایی و كارامه یی خۆیان سه لماندووه.  یه ك له و ئه ستێره پرشنگدارانه ی ئاسمانی ئه ده ب و عیرفان و هونه ر ، كه به مه قامێ گه یشتووه له قه بی»ملك الكلام« یان پێداوه، میرزا عه بدولمه جیده كه به نازناوی "مه جدی" ناوبانگی ده ركردووه.

ادامه نوشته

ره‌فیق حیلمی

 مامۆستا ڕه‌فیق حیلمی

مامۆستا ڕه‌فیق حیلمی له ساڵی 1898دا له شاری كه‌ركووك له دایك بووه و خوێندنی سه‌ره‌تایی و ناوه‌ندیی له كه‌ركووك و سلێمانی و ئاماده‌یی له به‌غداو په‌یمانگای ئه‌ندازه‌ی له ئه‌سته‌مبۆڵ ته‌واوكردووه‌و له ساڵی 1920دا گه‌ڕاوه‌ته‌وه كوردستان و بووه‌ته مامۆستایه‌كی پسپۆڕی ئه‌ندازه‌و بیركاری له‌ماوه‌ی خوێندنی له ئه‌سته‌مبۆڵ فێری زمانی توركی فه‌ڕه‌نسی بووه جگه له كوردی كه زمانی زگماكی خۆی بووه

ادامه نوشته

موفتی پێنجوینی

 موفتی پێنجوینی

موفتی پێنجوینی ناوی مه‌لا عه‌بدوڵڵا كوڕی مه‌لا كه‌ریم له‌ساڵی 1881 له دێی بێستانه‌ی سه‌ر به شارۆچكه‌ی پێنجوین هاتۆته جیهانه‌وه. هه‌ر به منداڵی باوكی مردووه، بۆیه له خزمه‌ت مه‌لا ئه‌حمه‌دی برای ئامینه‌وه كه ئه‌ویش شاعیر بووه‌و نازناوی شه‌فیق بووه. هه‌ر له ته‌مه‌نی 7 ساڵیدا ده‌ست ده‌كات به‌خوێندن تا به‌شێك له‌ زانیارییه ئایینیه‌كان فێر د‌ه‌بێ، كاتێك گه‌وره ده‌بێ هه‌وای فه‌قێیاتی ده‌كه‌وێته‌ سه‌ری و بۆ

ادامه نوشته

محه‌مه‌دتوفیق وردی

 محه‌مه‌د تۆفیق وردی

مامۆستای په‌روه‌رده‌كار و نووسه‌ر و شاعیر و فۆلكلۆرستی كورد محه‌مه‌د تۆفیق وردی له 1972.12.02دا له شاری به‌غدا له ته‌مه‌نی 52 ساڵیدا كۆچی دواییكردو زنجیره‌یه‌ك له په‌رتووكی كوردی و عه‌ره‌بی به چاپكراوی و به ده‌ستنووسی له پاش به‌جێما.

ادامه نوشته

حه‌سیب قه‌ره‌داخی

  مامۆستاحه‌سیب قه‌ره‌داخی

له ناوه‌ڕاستی مانگی مایسی ساڵی 1929دا، له یه‌کێ له‌گونده‌ ئارام و جوانه‌کانی ناوچه‌ی قه‌ره‌داخ، له شاری سلێمانی و له‌ ناو خێزانێکی خوێنده‌واری بنه‌ماڵه‌ی شێخانی مه‌ردۆخه‌ییدا، هاتۆته ژیانه‌وه.

ادامه نوشته

سه‌بری بۆتانی

 مامۆستا سه‌بری بۆتانی

حه‌وت ساڵ له‌مه‌وبه‌ر شاعیری خه‌باتگێڕی كورد سه‌بری كوڕی ‌حه‌مه‌د كوڕی ته‌مه‌ر و ناسراو به سه‌بری بۆتانی له 1988.10.25دا دڵه گه‌وره‌كه‌ی له لێدان كه‌وت. ئه‌و خزمه‌تگوزاره‌ی كورد له ساڵی 1925دا له گوندی شووشی ده‌ڤه‌ری وان له كوردستانی باكوور هاتۆته دنیاوه‌و له منداڵیه‌وه هه‌ستی به‌ سته‌می كاربه‌ده‌ستانی توركیا كردووه به‌ تایبه‌تی دوای كوژاندنه‌وه‌ی شۆڕشه‌كه‌ی كورد له ئاگری داغ له ساڵی 1930 به سه‌ركردایه‌تی ئیحسان نووری پاشا، بۆیه له ناوه‌ڕاستی سییه‌كانی سه‌ده‌ی ڕابردووه‌وه

ادامه نوشته

میهره‌بان

             میهره‌بان

میهره‌بان كچی مه‌لا حه‌سه‌نی مایییه‌. مایی گوندێكه له ناوچه‌ی عه‌شره‌تی به‌رواریی باڵا له باكووری ئامێدی. میهره‌بان له ساڵی 1858 له‌و گونده‌دا له دایكبووه، ده‌بێ له ماڵه‌وه به‌هۆی باوكییه‌وه فێری نووسین و خوێنده‌واری بووبێ 

ادامه نوشته

ماموستا مه‌لا عه‌بدولكه‌ریمی موده‌ریس

    ماموستا مه‌لا عه‌بدولكه‌ریمی موده‌ریس

مێژووی ڕه‌وتی شارستانی مرۆڤایه‌تی له هه‌ر ووڵاتێك، هی هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ك، له قۆناغه‌ جیاجیاكانی مرۆڤایه‌تی، ژماره‌یه‌ك مرۆی هه‌ره مه‌زن ده‌ووری زێده كاریگه‌ری له دروست كردنیدا ده‌گێڕن، به‌ده‌گمه‌ن جارێكی دیكه‌ وێنه‌ی ئه‌و چه‌شنه مرۆیانه له‌هه‌ر بوارێكی ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی، كه‌لتووری، ڕامیاری، نه‌ته‌وه‌یی... هتد دروست بێته‌وه، كه گه‌وره‌ترین به‌رژه‌وه‌ندی به‌ نه‌ته‌وه‌كه ‌و مرۆڤایه‌تیان گه‌یاندووه‌و هه‌رگیزاو هه‌رگیز واتا تا دنیا مابێ ئه‌و جۆره پیاوانه له‌ناو ویژدانی زیندووی نه‌ته‌وه‌‌كه‌یان، نیشتمانه‌كه‌یان، بگره مرۆڤایه‌تیش هه‌ر ده‌مێنن.

ادامه نوشته